Nieuw opleidingsprogramma Sport, Dienstverlening en Veiligheid (SDV) voor het VMBO
De nieuwe SDV opleiding heeft al bewezen een zeer aantrekkelijk programma te zijn. Op dit moment bieden zo’n 64 scholen de opleiding SDV aan. Scholen die de sectoren economie en/of zorg & welzijn in huis hebben, kunnen dit programma aanbieden.
De bindende factor in het programma SDV is de fysieke component die in al deze onderdelen aanwezig is.
Net als de overige VMBO afdelingen/programma's bestaat het beroepsvoorbereidend deel SDV uit de verplichte vakken van het gemeenschappelijk deel: Nederlands, Engels, Lichamelijke Opvoeding, Maatschappijleer I en CKV I. In de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg komen daar de vakken Economie of Biologie als sectorvak bij.
Leerlingen met een SDV diploma kunnen hun opleiding vervolgen op MBO- opleidingen als: Sport en Bewegen (MBO S&B), (Facilitaire) Dienstverlening en MBO (Vrede en Veiligheid/Orde en Veiligheid). Daarnaast bereidt de opleiding de leerlingen goed voor op de politieopleiding (allround) politiemedewerker, de landmacht en marechaussee.
Competentiegericht
Kenmerkend is het competentiegerichte karakter van het programma SDV. Hiermee proberen we het VMBO-onderwijs te verbeteren, het moment van niveaubepaling uit te stellen en de kans op uitval in het MBO te verkleinen. Daarnaast sluit een competentiegericht programma naadloos aan bij vergelijkbare ontwikkelingen in het MBO en HBO.
Binnen SDV wordt een competentie gezien als een geïntegreerd geheel van motivatie, persoonlijke kwaliteiten, vaardigheid, en kennis waarmee iemand in staat is een opdracht in een beroepssituatie tot een goed einde te brengen. Een leerling is dus competent als hij een prestatie naar ieders tevredenheid heeft uitgevoerd. Competenties, vaardigheden en kennis worden dan - in onderlinge samenhang - zichtbaar in het gedrag en handelen van de leerling.
Door leerlingen in een aantrekkelijke (beroeps)context opdrachten te laten uitvoeren kunnen leerlingen hun competenties ontwikkelen.
De context waarin leerlingen prestaties uitvoeren zijn uiteraard afkomstig uit (beroeps)situaties uit de beroepenvelden van sport, dienstverlening en veiligheid.
Prestaties
Leerlingen oefenen hun persoonlijke kwaliteiten aan de hand van ‘prestaties’. Prestaties zijn uitdagende opdrachten die gerelateerd zijn aan de SDV beroepenvelden. Enkele voorbeelden van prestaties:
- verzorg de catering voor de eindpresentatie;
- maak het surveillancerooster voor de docenten op de afdeling;
- maak huisregels voor de afdeling;
- maak een fotoreportage van de werkvelden binnen SDV;
- geef een workshop over een onderwerp waar je goed in bent;
- verzorg één pagina van de schoolkrant;
- organiseer een informatiemarkt voor basisscholen van de opleiding SDV;
- regel een uitstapje voor……
In de tweede en volgende periodes worden de prestaties en contexten geleidelijk complexer, zodat de leerlingen geleidelijk met een hoger vaardigheids -, en kennisniveau worden geconfronteerd en zo competenties op een hoger niveau kunnen laten zien.
De docent als leermeester en werkmeester
De docent speelt in het concept twee belangrijke rollen. Als leermeester van het leerproces tijdens het werken aan de ‘prestaties’ heeft de docent de rol van coach.
De Leermeester doet de voortgangsgesprekken en de eindgesprekken met de leerlingen. Tijdens deze gesprekken staat de reflectie op het leerproces van de individuele leerling centraal. Bij voorkeur is de leermeester verantwoordelijk voor de coaching van ongeveer acht leerlingen.
Naast de ‘prestaties’ is de leerlijn een tweede hoofdelement. In de leerlijn staat overdracht van kennis en/of vaardigheden centraal. Dit kan een workshop, een les, een training, een practicum, een vragenuur, simulatie of elke andere overdrachtsvorm zijn. Het aanbod in de leerlijn wordt verzorgd door ‘werkmeesters’. Dit zijn docenten met deskundigheid op het betreffende vakgebied, gastdocenten of leerlingen zelf.
Beoordeling en portfolio
De leerlingen moeten met hun werk en de manier waarop zij dat hebben gedaan zelf hun ontwikkelingen op de Ontwikkel- en leerlijnen ‘bewijzen’. De ontwikkeling van de leerling daarin, het feitelijke leerproces, is onderwerp van het voortgangs- en eindgesprek met de Leermeester. De Leermeester praat samen met de leerling en zijn groepsgenoten over de vorderingen en de daarvoor geleverde bewijzen. Deze gesprekken kunnen zowel een groepsgesprek als een individueel gesprek zijn. In dit gesprek stelt de leerling zelf zijn persoonlijke groei op de lijnen vast.
Tijdens de beoordeling is er een duidelijke scheiding tussen ‘proces’ en ‘product’. De vordering van de leerling wordt niet bepaald door een van tevoren vastgestelde toetsing, maar door de ‘bewijzen’ die de leerling overlegt. De leerling oordeelt dus zelf over het proces en krijgt van de opdrachtgever een beoordeling voor het product.
Leerlingen leggen hun vorderingen zelf vast in een portfolio; een leerling-volg-jezelf-systeem. Samen met de uitgevoerde prestaties, de gevolgde presentaties en workshops komen deze gegevens - voorzien van bewijzen - in hun portfolio. Het portfolio is de basis van de voortgangsgesprekken met de Leermeester van de leerling.
Voor de overgang naar het MBO is het portfolio een cruciaal instrument, maar niet het enige.
Er wordt in het onderwijsprogramma geen vaste methode gebruikt. Wel wordt eigen materiaal en bestaand lesmateriaal uit MBO Sport en Bewegen, gezondheidskunde, veiligheid en dienstverlening als naslagwerk en hulpmateriaal gebruikt. Als een leerling een vaardigheid beheerst dan wordt deze afgevinkt. Een leerlijn kan de leerling daardoor in kortere of langere tijd afsluiten. Afhankelijk van de leervraag van de leerling kunnen nieuwe, individuele leerlijnen, worden afgesproken. Alle onderdelen van de leerlijn die de leerling voldoende heeft aangetoond komen uiteraard ook in het portfolio.
De organisatie
Een school kan ervoor kiezen het oude rooster los te laten en alleen nog maar te werken met aanwezigheidsuren waarin de leerling werkt aan de ‘prestaties’ en het verplichte aanbod aan vaardigheidstrainingen en theorieonderdelen van de avo vakken met het oog op de centrale examens. Alle vakken hebben daarnaast één contactuur dat nog apart op het rooster staat. Verder kunnen leerlingen vrij kiezen uit een aanbod van theorieonderdelen of het trainen van vaardigheden. Een school kan ook kiezen voor een combinatie van werken aan prestaties met andere overdrachtsvormen zoals workshops, lessen etc.
Contact
Wilt u meer weten over SDV, over bijvoorbeeld het nieuwe Scholings- en begeleidingsprogramma stuur dan een mail.